fbpx
  • Home
  • Genel
  • Kurban ile İlgili Merak Edilenler

Kurban ile İlgili Merak Edilenler

“Her ümmet için, Allah’ın kendilerine rızık olarak verdiği hayvanlar
üzerine ismini ansınlar diye kurban kesmeyi meşru kıldık...”
Hac Suresi, 34. Ayet

1. Kurbanın Hükmü Nedir? Kurban Farz mı Vacip mi Sünnet mi?

Kur’an’da kurban ile ilgili pek çok ayet-i kerime bulunmaktadır. Fakat bu ayetler kurban ibadetine kesin olarak farz denecek mahiyette olmadığından kurban konusu ayetlerin yorumlanış şekline göre değişiklik göstermiştir.

Hanefî mezhebi kurban kesmekle yükümlü olabilecek koşullara sahip Müslümanların, Kurban Bayramı günlerinde udhiyye kurbanı kesmesi gerektiğini savunmakta ve Kurban Bayramı’nda kurban kesilmesini vacip olarak görmektedir.

Diğer mezheplerin çoğu ise bu kurban kesmeyi sünnet-i müekkede olarak değerlendirmektedir.

  • (Sünnet-i müekkede; Hz. Muhammed’in (s.a.v) devamlı olarak yaptığı, bağlayıcı ve kesin bir emir olmadığını göstermek için de çok nadir de olsa terk ettiği fiillere denir.)

2. Kimler Kurban Kesmekle Yükümlüdür?

Buluğ çağına ermiş, akıl sağlığı yerinde, temel ihtiyaçları ve borçları dışında nisap miktarı mala sahip olan tüm Müslümanlar kurban kesmekle yükümlüdür. Bu yükümlülük vacipliğin getirdiği bir yükümlülüktür.

Kurbanı vacip sayan Hanefi mezhebinde bu yükümlülükler geçerli olduğu gibi aynı zamanda kurban ibadetini sünnet sayan diğer mezheplerde de sünneti yerine getirmek isteyen kişi için aynı hükümler geçerlidir.

3. Borcu Olan Kişi de Kurban Kesmeli Mi?

Zorunlu ihtiyaçları ve borçları dışında belirli (nisap) miktarda mala sahip olan her Müslümana kurban ibadeti vaciptir.

Hadis-i şeriflerden de yola çıkıldığı zaman Resulullah (s.a.v.) kurban ibadetinin imkana ve güç yetirmeye bağlı olduğunu ifade ederken gücü yetenlerin kurban kesmesi gerektiğini söylemiştir. (İbn Mâce, Edâhî, 2)

Bu sebeple de kurban kesmek için mali imkan hesaplanırken kişinin temel ihtiyaçları ve borçları dışında kalan mali imkanına bakılır. Borcu olduğu halde borcu ve temel ihtiyacı dışında, 80.18 gram altına yahut buna eş değerde paraya ya da mala sahip olan kişi kurban kesmelidir.

Yani bir Müslümanın borcu da olsa, borcu ile asli ihtiyaçları çıktıktan sonra nisap miktarı malı kalıyorsa o kişi kurban keser. Eğer kişi, temel ihtiyaçları ve borçları için ayıracağı para haricinde nisap miktarı mala sahip değilse kurban kesmesi gerekmez.

4. Seferi Kişi (Yolcu) Kurban Keser Mi?

Seferi olan bir Müslüman kurban kesmekle yükümlü değildir. Fakat bu durum seferinin kendi isteğine kalmıştır. Yani seferiler kurban kesmekle yükümlü olmasa da isterlerse ve durumları da el veriyorsa Allah (c.c.) rızası belli bir sebeple gittikleri başka yerde de kurbanlarını kesebilirler.

Bir Müslümanın seferi olması, kurban kesmesine ya da kestiği kurbanın makbul olmasına engel değildir.

Başta Şafii mezhebi olmak üzere kurbanın sünnet olduğu görüşünde olan mezheplere göre de seferilik durumunda aynı hükümler geçerlidir.

5. Kurban Kesmek Yerine Sadaka Verilmesi Kurban İbadeti Yerine Geçer Mi?

İbadetlerin kendine özgü gerekçeleri, amaçları ve hikmetleri olduğu gibi rükünleri ve şartları da vardır. İbadetler yalnızca emrolunduğu şekilde yerine getirilir.

Kurban ibadetini layıkıyla yerine getirmek isteyen kimseler de kurbanlık hayvanın usule uygun olarak kesilmesiyle bu ibadeti yerine getirmiş olur. Yalnızca bedelini ödemek suretiyle kurban ibadeti gerçekleştirilmiş olmaz.

Sadaka vermek, fakire ve muhtaca yardım etmek, iyilik ve ihsanda bulunmak zaten Allah Teala’nın (c.c.) rızasını kazanmak niyetiyle yaşayan Müslümanların yapmaları gereken şeylerdir. Kurban ise bunların dışında kalan ayrı bir ibadet olduğundan bu iki ibadeti birbirine alternatif oldurmaya çalışmak doğru değildir.

Bu yüzden kurban hayvanını kesmeden direkt yoksullara vermek ya da sadaka gibi bedelini vermek kurban ibadetini yerine getirmek sayılmaz. Kurbanın kurban niyetiyle kesilmesi gerekir. Bu işlem için vekalet verilerek de bedeli ödenip kestirilebilir fakat burada önemli olan kurbanın kesildiğinden emin olmaktır.

6. Ailede Zengin Olan Karı-Kocadan Her Birinin Ayrı Ayrı Kurban Kesmesi Gerekir Mi?

İslamiyet’te mülkiyetin şahsiliği esası vardır. Bu sebeple de aile fertleri arasında dahi olsa karı, koca ve çocuklardan her birinin malı ayrı ayrı belirlenmişse ve kurban şartlarına uygunsa, bu ibadet kendilerine aittir.

Aile fertlerinden karı, koca ve yetişkin çocuklardan kimin borcu ve temel ihtiyaçları dışında 80.18 gram altını veya aynı değerde parası ya da malı varsa, o kişi kurban ibadetini yerine getirmek için yeterli varlığa sahip sayılır.

Şafii mezhebine göre ise kurban sünnettir ve aile için bir kurban kesmek yeterlidir. Dolayısıyla aileden birisinin kurban kesmesi ile hepsi için sünnet yerine gelmiş olur.

7. Hacca Giden Kişinin Hac ile İlgili Kurbanları Memleketinde Kesilebilir Mi?

Temettu veya kırana niyet eden hacıların; Cenab-ı Hakk (c.c.)
kendilerine aynı mevsimde hac ve umreyi nasip ettiği için 
şükür olarak kesecekleri hayvanları Harem sınırları içerisinde
kesmeleri gerekir.
(Bakara, 2/196; Mâide, 5/95)

Hacda kesilen kurban, Kurban Bayramı’nda kesilen udhiyye kurbanı dışında ayrı bir kurban çeşidi olduğu için, Harem bölgesi dışında kesilmesi geçerli olmaz.

8. Hac İbadetini Yapan Kişi, Memleketinde De Ayrıca Kurban Kesmekle Yükümlü Müdür?

Hac için ihramda olan kişi Mekke’de seferi ise Kurban Bayramı’nda kesilen udhiyye kurbanının seferi olan o kişiye vacip olmadığı hususunda ittifak vardır.

Hacda olan bir Müslüman bu sebeple memleketinde ayrıca kurban kesmekle yükümlü olmaz. Hacda olan kişi dilerse orada heyd kurbanı keser veya memleketinde vekaleten udhiyye kurbanı kestirebilir.

Bir cevap yazın