fbpx
  • Home
  • Genel
  • Hac Nedir? İlk Hac Ne Zaman Yapılmıştır?

Hac Nedir? İlk Hac Ne Zaman Yapılmıştır?

Hac Nedir?

Hac kelime anlamı olarak, saygı duyulan büyük ve önemli şeyi ziyaret etmek yahut ona yönelmek, o yere gidip gelmek gibi anlamlara gelmektedir.

İslamiyet’te hac; Müslümanlığın beş şartından birisidir. Hac ibadeti, Müslümanlarca Zilhicce ayında Mekke’de yapılan Kâbe’yi ziyaret ve tavaf şeklidir. Her sene milyonlarca Müslüman, Allah’ın (c.c.) Müslüman kullarına farz kıldığı bu yüce ve benzersiz ibadeti yerine getirmek için Mekke’yi ziyaret eder.

Kabe’nin Temelleri Nasıl Yükseltilmiştir?

Tarihi anlamda hac ibadeti; Hz. İbrahim’e (a.s.) dayanır. Kur’an’da da bahsedildiği gibi;

“Hani İbrahim, İsmail ile birlikte evin (Kâbe’nin) temellerini yükseltiyor, “Ey Rabbimiz! Bizden kabul buyur! Şüphesiz sen hakkıyla işitensin, hakkıyla bilensin” diyorlardı.”

                                                                      Bakara Suresi, 127. Ayet

Hz. İbrahim’in (a.s.) Allah’ın (c.c.) emriyle oğlu Hz. İsmail (a.s.) ve eşi Hz. Hacer’i (r.a.) bulundukları yerden çok çok uzakta olan Mekke’ye götürmesi ve eşi ile oğlunu Mekke’de bırakarak Seniyye Tepesi’nde Beytin bulunduğu yöne dönerek Allah’a (c.c.) dua etmesi haccın yolunu açmıştır. Ardından Hz. Hacer (r.a.) çölde susuz kalan çocuğu Hz. İsmail (a.s.) için su arayışına girmiş ve su ararken Safa ve Merve Tepeleri arasında 7 kere gidip gelmiştir. Hz. Hacer’in (r.a.) bu arayışıyla Allah ü Teâlâ (c.c.) kıyamete kadar akacak olan zemzem suyunu onlar için çıkartmıştır. Bu sayede de zemzem suyu Kâbe etrafındaki çevresinin yeniden hayat bulup canlanmasını sağlamış ve bu durum da Kâbe’nin yeniden inşası için zemin hazırlamıştır. Zaten yıllar sonra da Hz. İbrahim’in (a.s.) oğlu Hz. İsmail (a.s.) yine Allah’ın (c.c.) emri ile Bakara 127. Ayette de belirtildiği gibi babası ile birlikte Kâbe’yi yeniden inşa ettirmiştir.

İlk Hac İbadeti Ne Zaman ve Kim Tarafından Yapılmıştır?

Hac ibadeti ise; Hicret’in 9. senesinde ilk kez Hz. Ebubekir (a.s.) tarafından gerçekleştirilmiştir. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.) ise, Hz. Ebubekir’den (r.a.) 1 yıl sonra, Hicret’in 10. yılında ilk ve son haccını gerçekleştirmiştir. Hz. Muhammed’in (s.a.v.) tarihe geçen bu haccı Veda Haccı’dır ve Allah’ın (c.c.) Resulü (s.a.v.) Veda Haccı ile Müslümanlara veda etmiştir.

Hz. Ebubekir (r.a.) Zulhuleyfe’de olduğu sıralarda Tevbe Sûresi nazil olmuştur. Bu surenin ilk ayetleri, antlaşmasını bozan müşrikler ile haccı hala Cahiliye Dönemi alışkanlıklarına göre yapan müşriklere uyarı ve müdahale mahiyetindeydi. Bu ayetlerin duyurulması gerekiyordu ve bu sebeple de peygamber Efendimiz Hz. Ali’yi (r.a.) Tevbe Sûresi’nin ilk yirmi ayetini tebliğ etmek üzere görevlendirdi.

Hz. Ebubekir’in (r.a.) dönmesiyle birlikte Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) ona hac ibadetinin tüm gerekliliklerini anlattı ve kalabalık bir kafileyle hacca yolladı. O zaman Hicret’in 9. Senesinde Hz. Ebubekir (r.a.) ve kafilesinin yaptığı hac ibadeti, günümüzdekinden farklı değildi.

Geri kalan Araplar bir önceki senede olduğu gibi o sene de yine Cahiliye Devri adetlerine göre haclarını eda ettirmişlerdi. (Peygamberimiz Hz. Muhammed’in (s.a.v.) o senelerde hacca gitmeyişinin sebebi Cahiliye Devri geleneklerinin devam ettiriliyor olmasıydı.)

Daha sonra Hz. Ebubekir’şn (r.a.) Allah’ın (c.c.) emrettiği ve Hz. Muhammed’in (s.a.v.) kendisine bildirdiği gibi yaptırdığı haccın ardından Arefe Günü ve Kurban Bayramı günü Hz. Ebubekir (a.s.) haccın inceliklerini, gerekliliklerini anlatan bir konuşma yaptı ve Hz. Ali (a.s.) de Tevbe Suresi’ni okudu.

Bu konuşma ve sure ile altı çizilen ve değişen şeyler vardı;

  • Mü’minlerden başkası Cennet’e giremeyecektir.
  • Kâbe çıplak olarak tavaf edilmeyecektir.
  • Kendisi ile Rasûlullah arasında ahid ve antlaşması bulunan kimsenin ahid ve antlaşması¸ öngörülen süresine kadar geçerli ola­caktır.
  • Müşrikler bu seneden sonra hac etmeyeceklerdir.

Hicretin 9. Yılında Hz. Ebubekir’in (r.a.) amirliğinde yapılan bu hac ibadeti, Tevbe Suresi ile de tam ve doğru bir şekilde yapılmış ve bu ibadetin sınırları çizilmiştir. Bu sebeple o yıl yapılan hac, ilk hac ibadetidir.

Hac ibadeti, Müslümanlar için en kutsal ibadetlerdendir. Kur’an-ı Kerim’de de Hac, Bakara, Ali-i İmran gibi surelerde de sık sık bahsedilen bu ibadet günahlardan arınmanın ve Allah’a (c.c.) yaklaşmanın en güzel yolu olarak betimlenmiştir.

Bir önceki yazımızda Hac Kaydı İçin Gerekli Evraklar hakkında detaylı bilgiler mevcut.

One Comment

Bir cevap yazın